ရင္သားကင္ဆာ

BREAST  CANCER
ရင္သားကင္ဆာ  သိမွတ္ရာ

         ရင္သားကင္ဆာေရာဂါသည္ အမ်ိဳး
သမီးမ်ားတြင္ ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံး
မွ ုအမ်ားဆုံး ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည္။
ေရာဂါကိုေစာစီးစြာ စမ္းသပ္ရွာေဖြစစ္
ေဆး၍ စနစ္တက်ကုသမွ ုခံယူပါက
အသက္အႏ ၱရာယ္မရွိႏွ ုိင္ေသာ္လည္း
ကုသမွ ုေနာက္က်ပါက အသက္ဆံုးရွဳံး
ရႏွိ ုင္ပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

ရင္သားတြင္ အလံုးအက်ိတ္ ျဖစ္လာသည္။
အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာဖက္ရွိ ဂ်ိဳင္းၾကား
တြင္ သားနံရည္က်ိတ္ ေပါ ္လာႏွိ ုင္သည္
အလံုးအက်ိတ္ ၾကီးထြားလာျပီး ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔သြားႏွိ ုင္သည္
အဓိကအားျဖင့္ အဆုတ္ (lung),
အသဲ(liver), အရဳိး(bone)ႏွင့္
ဦးေနာက္ (brain) သို ့ေရာက္ႏွိ ုင္သည္။

ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏွိ ုင္ေျခရွိသူမ်ား
        ( high risk patients )

* မိမိေဆြမ်ိဳး (အေမlညီအစ္မအရင္းႏွင့္
  အေမဖက္မွေတာ္ေသာ အေဒါ ္ ) မ်ား
  ထဲတြင္ ရင္သားကင္ဆာ (သို ့) အျခား
  ကင္ဆာ ျဖစ္ခဲ႔ျခင္း။
* အရြယ္မေရာက္မီွ ( အသက္ ၁၀ ႏွစ္
  ခန္ ့အရြယ္ ) ရာသီေသြး စေပါ ္ျခင္း။
* အသက္အရြယ္ၾကီးမွ ( အသက္ ၄၀
  ခန္ ့) သားဦးကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း။
* သေႏၶတားေဆး (ေသာက္ေဆး) ကို
  ၁၀ ႏွစ္ခန္ ့သံုးစြဲျခင္း။
* ရာသီေသြးဆံုးသည့္အရြယ္ ေနာက္က်
  ျခင္း ( အသက္ ၅၅ ႏွစ္ခန္ ့ )
* oestrogen ေဟာ္မုန္းဓါတ္ ျဖည္စြက္
  ေဆးကို ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္သံုးစြဲရျခင္း။

ေရာဂါရွာေဖြစစ္ေဆးအတည္ျပဳျခင္း

ရင္သားကင္ဆာေရာဂါကို နည္းလမ္း
(၃)သြယ္ေပါင္းစပ္၍ တဆင့္ျပီးတဆင့္
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္အတည္ျပဳႏွို ုင္
ပါသည္။
(၁) ေရာဂါရာဇဝင္အေသးစိတ္ေမးျမန္း
  ျခင္း ႏွင့္ ဆရာဝန္ကိုယ္တိုင္ စမ္းသပ္
  စစ္ေဆးျခင္း။
(၂) ရင္သားကင္ဆာေရာဂါရွာေဖြေရး
  ပုံေဖါ ္စက္မ်ားျဖင့္စစ္ေဆးျခင္း
    ultrasound ( breast )
    mammogram
(၃) ရင္သားအက်ိတ္မွအသားစ
    (tissue biopsy) ယူ၍ ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္
    စစ္ေဆးျခင္း။
          ဤနည္းလမ္း(၃)မ်ိဳးျဖင့္ စနစ္တ
က်စမ္းသပ္စစ္ေဆးလ်ွင္ ၉၉ ရာႏွံ ုးခန္ ့
ရင္သားကင္ဆာဟု အတည္ျပဳႏွိ ုင္သည္

ေရာဂါ အဆင့္သတ္မွတ္ျခင္း

အဆင့္ ၁
ရင္သားတြင္ အလုံးအက်ိတ္စမ္းေတြ႔ရသည္။
အက်ိတ္အရြယ္အစားမွာ
1-2 cm ခန္ ့သာရွိေသးသည္။
အဆင့္ ၂
ရင္သားအက်ိတ္အရြယ္အစားမွာ
2-5 cm ခန္ ့ရွိသည္
အက်ိတ္ရွိေသာဖက္ ဂ်ိင္းၾကားတြင္
သားနံရည္က်ိတ္ စမ္းေတြ႔ရသည္။
၄င္းအက်ိတ္မွာလက္ျဖင့္လွ ုပ္ရွား
ၾကည့္၍ရေသးသည္။
အဆင့္ ၃
ရင္သားအက်ိတ္အရြယ္အစားမွာ
5-10 cmခန္ ့ရွိေနသည္
ဂ်ိင္းၾကားရွိ အက်ိတ္မွာ လက္ျဖင့္
လွ ုပ္ၾကည့္၍ မရေတာ့ပါ။
အဆင့္ ၄
ရင္သားအက်ိတ္ 10 cm ေက်ာ္သည္
၄င္းအက်ိတ္မွာ လက္ျဖင့္လွု ုပ္ရွား
ၾကည္၍မရႏွိ ုင္ေတာ့ေပ။
ေရာဂါမွာ lung,liver,bone  n  brain
မ်ားသို ့ပ်ံ  ့ႏွံ႔သြားႏွိ ုင္သည္။

ကုသႏွိ ုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား

ရင္သားကင္ဆာကုသရာတြင္
ခြဲစိတ္ကုသျခင္း (surgery)
ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း
(radiotherapy)
ကင္ဆာေဆးမ်ားျဖင့္ကုသျခင္း
(chemotherapy)
ေဟာ္မုန္းေဆးမ်ားျဖင့္ကုသျခင္း
(hormonal therapy)
ေဖါ ္ျပခဲ႔ေသာကုသနည္းမ်ားကို
ေပါင္းစပ္၍ စနစ္တက် ကုသမွ ုခံယူ
ရန္လိုအပ္ပါသည္။ သို ့မွသာ အသက္
အႏ ၱရာယ္ကင္းေဝးျပီး ေပ်ာက္ကင္း
သက္သာမွ ုကိုရရွိႏွိ ုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
ခြဲစိတ္ကုသျခင္းသည္ အဓိက အခန္း
က႑မွ ပါဝင္ပါသည္။
         စနစ္တက်ကုသမွ ုခံယူနည္းမွာ
* surgery n radiotherapy (or)
* surgery n chemotherapy (or)
*surgery n hormonal therapy(or)
* surgery, radiotherapy n chemo
  (or) hormonal therapy စသည့္
တနည္းနည္းျဖင့္ ကုသမွဳခံယူရပါမည္။
         ကင္ဆာေရာဂါကို စနစ္တက်
ကုသမွ ုေပးႏွိ ုင္ရန္ ဆရာဝန္ပညာရွင္
ေပါင္းစံုပါဝင္ေသာ အဖြဲ႔ႏွင့္စုစည္းေဆြး
ေႏြးတိုင္ပင္၍အေျဖရွာျပီး အေကာင္း
ဆံုး နည္းလမ္းျဖင့္ ကုသေပးၾကပါသည္။

အားလံုးက်န္းမာၾကပါေစ။